Có gì ở khu Phố cổ Hà Nội

Phố cổ Hà Nội đã hình thành từ thế kỷ 11 cùng với sự ra đời của Thăng Long. Trải qua hàng ngàn năm lịch sử, nơi đây vẫn lưu giữ nhiều dấu ấn xưa và mang đến vô vàn điều thú vị để du khách khám phá văn hóa Hà Nội.

Không khí ở phố cổ là sự đan xen giữa quá khứ và hiện tại, giữa sự tĩnh lặng cổ kính và nhịp sống náo nhiệt. Có thể bạn đang chìm trong không gian tĩnh lặng cổ kính của một ngõ nhỏ, nhưng ngay lập tức thấy sự sôi động khi bước ra khỏi đó.

Khu phố cổ giống như một khu chợ rộng lớn, nơi hầu như người dân nào cũng làm công việc buôn bán. Điều này bắt nguồn từ lịch sử buôn bán, trao đổi hàng hóa từ lâu đời, khi tên các con phố thường được đặt theo cấu trúc “Hàng” + mặt hàng kinh doanh đặc trưng của con phố đó.

Hình ảnh phố cổ Hà Nội cuối thế kỷ 18 được 1 nhiếp ảnh người Pháp chụp.

Lịch sử phố cổ Hà Nội

Với vị trí nằm sát sông Hồng, thuận tiện cho giao thương đường thủy, phố cổ Hà Nội đã hình thành từ rất sớm. Ban đầu, nơi đây là khu chợ buôn bán phục vụ nhu cầu trao đổi hàng hóa của các tàu thuyền qua lại. Theo thời gian, hoạt động thương mại ngày càng phát triển, hàng hóa trở nên đa dạng hơn và dần hình thành những tuyến phố chuyên buôn bán riêng từng mặt hàng.

Từ thế kỷ 11 đến đầu thế kỷ 19, các con phố ở đây chưa có tên gọi chính thức mà chủ yếu được người dân gọi theo thói quen, gắn với mặt hàng hoặc nghề thủ công đặc trưng của từng phố. Đến cuối thế kỷ 19, người Pháp tiến hành quy hoạch đô thị, đánh số nhà và đặt tên chính thức cho các tuyến phố, tạo nên diện mạo phố cổ như ngày nay.

Bước sang thế kỷ 20 và cho đến hiện tại, phố cổ Hà Nội vẫn giữ vai trò là trung tâm thương mại và văn hóa quan trọng của thủ đô. Đây không chỉ là nơi tập trung các hoạt động mua bán sầm uất mà còn lưu giữ nhiều giá trị truyền thống về kiến trúc, nghề thủ công, ẩm thực và lối sống của người Hà Nội xưa. Giữa nhịp sống hiện đại, phố cổ vẫn luôn là điểm đến đặc biệt, nơi du khách có thể cảm nhận rõ nét nhất sự giao thoa giữa lịch sử, văn hóa và đời sống đô thị của Hà Nội.

>>> Khám phá Hà Nội qua 36 phố phường

Phố cổ Hà Nội có gì

Nếu bạn muốn tìm lại những nét tinh hoa của Hà Nội xưa, phố cổ chính là nơi duy nhất hội tụ đầy đủ các yếu tố : Nếp sống, ẩm thực, di tích lịch sử.

Ô Quan Chưởng một trong 5 cửa ô của Hà Nội xưa.

Kiến trúc và di tích cổ

Nếu bỏ qua sự náo nhiệt và những biển hiệu hiện đại, bạn vẫn dễ dàng nhận ra nét cổ kính đặc trưng của phố cổ Hà Nội. Các ngôi nhà nơi đây chủ yếu mang phong cách kiến trúc giao thoa giữa Trung Hoa, Việt Nam và Pháp. Nhiều căn nhà đã tồn tại hàng trăm năm, tuy nhiên phần lớn tầng 1 hiện được sử dụng để kinh doanh nên những chi tiết kiến trúc cổ thường chỉ còn thấy rõ ở tầng trên.

Dù phố cổ vẫn còn nhiều ngôi nhà lâu đời, nhưng không ít công trình chưa được bảo tồn đúng cách hoặc đã được cải tạo theo hướng hiện đại. Vì vậy, để khám phá rõ hơn vẻ đẹp kiến trúc xưa của phố cổ, bạn nên ghé thăm những địa điểm còn được bảo tồn nguyên vẹn như :

• Nhà cổ 87 Mã Mây: Có kiến trúc Việt đặc trưng thế kỷ 19, được xây dựng theo phương pháp truyền thống
• Trung tâm văn hóa hàng Buồm: 94 Hàng Buồm , mang dấu ấn kiến trúc Trung Hoa
• Nhà cổ 42 Hàng Cân: Ngôi nhà ống Gồm 5 lớp nhà với các khoảng sân nhỏ ở giữa, cùng mái lợp ngói âm
• Biệt thự 44 Hàng Bè: Kiến trúc giao thoa phong cách Châu Âu và Phương Đông

Trên đây là 4 địa chỉ trong số 14 kiến trúc còn được bảo tồn khá nguyên vẹn tại phố cổ Hà Nội. Mỗi địa điểm đều mang dấu ấn riêng về lịch sử, văn hóa và kiến trúc, góp phần tái hiện rõ nét không gian sinh hoạt của người Hà Nội xưa giữa lòng thủ đô hiện đại.

Những dãy nhà cổ Hà Nội nổi tiếng qua tranh của họa sỹ Bùi Xuân Phái.

Hội tụ ẩm thực Hà Nội

Nếu như các kiến trúc cổ dần mai một, thì văn hóa ẩm thực lại phát triển và rất dễ nhận thấy ở phố cổ Hà Nội. Nhưng món ăn truyền thống xa xưa của người Việt, những món ăn du nhập từ người buôn bán phương xa tới định cư lâu năm, hoặc kết hợp cả 2 đều có ở đây. Điểm thường thức đôi khi chỉ là một không gian nhỏ, nằm sâu trong ngõ, những bộ bàn ghế đơn sơ. Nhưng hương vị của những món ăn, khiến thực khách không ngần gại len lỏi vào những con phố nhỏ.

Nếu như các kiến trúc cổ dần mai một, thì văn hóa ẩm thực lại phát triển và dễ dàng cảm nhận rõ nhất tại phố cổ Hà Nội. Từ những món ăn truyền thống lâu đời của người Việt, những món ăn du nhập theo các thương nhân đến định cư, cho tới các hương vị được kết hợp và biến tấu theo thời gian, tất cả đều góp phần tạo nên nét đặc trưng rất riêng cho ẩm thực nơi đây.

Điểm thưởng thức đôi khi chỉ là một không gian nhỏ nằm sâu trong ngõ, vài bộ bàn ghế đơn sơ hay một quán ăn nép mình bên vỉa hè đông đúc. Thế nhưng chính hương vị đặc trưng của món ăn lại khiến thực khách không ngần ngại len lỏi qua những con phố nhỏ để tìm đến.

Phở Hà Nội một hương vị không thể bỏ qua khi nhắc đến Hà Nội

Phần lớn các quán ăn nổi tiếng ở phố cổ đều là những quán lâu năm, có nơi đã tồn tại qua nhiều thế hệ. Nhiều món ăn vẫn giữ cách chế biến truyền thống, ít thay đổi hương vị theo thời gian, vì vậy luôn tạo cảm giác quen thuộc và mang đậm dấu ấn Hà Nội xưa. Không ít thực khách tìm đến phố cổ không chỉ để ăn ngon mà còn để trải nghiệm cảm giác thưởng thức những món ăn đã gắn bó với người Hà Nội.

Dù nằm ở trung tâm thủ đô và thu hút rất đông khách du lịch, giá cả đồ ăn tại phố cổ nhìn chung vẫn khá đa dạng. Du khách có thể dễ dàng tìm thấy những món ăn bình dân với mức giá hợp lý, bên cạnh các nhà hàng hoặc quán ăn lâu đời có mức giá cao hơn nhờ danh tiếng và vị trí trung tâm.

Một số món ăn phố cổ Hà Nội nên thử :

• Phở Bát Đàn: 49 Bát Đàn, Cửa Đông
• Bún chả: 74 Hàng Quạt, Hoàn Kiếm
• Chả cá: 17A Chả Cá, Hoàn Kiếm
• Bánh cuốn Bà Xuân: Dốc Hòe Nhai, Ba Đình
• Cà phê trứng: 39 Nguyễn Hữu Huân
• Bún thang cô Bình: 29 Cầu Gỗ
• Nộm bò khô Long Vi Dung: 23 Hồ Hoàn Kiếm, phường Hàng Trống
• Bánh rán Hàng Chiếu: 52 Hàng Chiếu, phường Đồng Xuân

Ngoài ra, còn vô số món ăn hấp dẫn mà bạn có thể bắt gặp ở bất kỳ đâu trong khu phố cổ Hà Nội. Từ những quán ăn lâu năm nằm trong các con ngõ nhỏ, các gánh hàng rong ven đường cho tới những quán vỉa hè đông đúc, mỗi góc phố dường như đều mang một hương vị riêng.

Phố hàng Buồm một trong 36 phố phường Hà Nội.

Giữa một đô thị ngày càng hiện đại và năng động, tìm lại nếp sống xưa của người Hà Nội nay đã không còn dễ dàng. Những giá trị ấy dần tản mát khắp thành phố, xen lẫn giữa nhịp sống mới. Nhưng, phố cổ Hà Nội vẫn là nơi lưu giữ rõ nét nhất những dấu ấn văn hóa, đời sống và sinh hoạt của người Hà Nội xưa.

Từ những con phố nhỏ đông đúc, các mái nhà cổ, nhịp sống buôn bán lâu đời cho tới văn hóa ẩm thực đặc trưng, tất cả đã tạo nên một không gian rất riêng mà khó nơi nào ở Hà Nội còn giữ được trọn vẹn.